آینده شهرها از توجه به نیازهای کودکان می‌گذرد
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پايگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا»؛ کودکان بخش مهمی از جمعیت شهرها را تشکیل می‌دهند، اما بسیاری از فضاهای شهری همچنان بر اساس نیازهای بزرگسالان طراحی و مدیریت می‌شوند. کمبود فضاهای امن برای بازی و تحرک، ترافیک، آلودگی هوا، نبود مسیرهای مناسب پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری و محدودیت دسترسی به فضاهای سبز، از جمله چالش‌هایی است که می‌تواند سلامت جسمی، روانی و اجتماعی کودکان را تحت تأثیر قرار دهد. از این‌رو، توجه به ویژگی‌های شهر دوستدار کودک و ایجاد محیطی امن، شاد و سالم برای کودکان، ضرورتی است که باید در برنامه‌ریزی و مدیریت شهری مورد توجه جدی قرار گیرد.
بیشتر بخوانید
شهر دوستدار کودک از سیاست‌گذاری درست آغاز می‌شود
صفی‌اله ملکی، دکتری جامعه‌شناسی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پايگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا»؛ گفت: شهر دوستدار کودک تنها به معنای ایجاد چند پارک و زمین بازی نیست، بلکه باید در ساختار اجتماعی و مدیریتی شهر، نیازها و حقوق کودکان مورد توجه قرار گیرد. اگر کودکان را به‌عنوان یکی از گروه‌های مهم جامعه در برنامه‌ریزی‌های شهری نادیده بگیریم، بخش مهمی از مفهوم شهر فراگیر و پایدار از دست خواهد رفت.
وی با بیان اینکه امنیت و سلامت کودکان ارتباط مستقیمی با کیفیت محیط شهری دارد، افزود: کودکان برای رشد مناسب به فضاهایی امن، قابل دسترس، سبز و برخوردار از امکان تعامل اجتماعی نیاز دارند. محیط شهری باید به گونه‌ای طراحی شود که کودک بتواند ضمن بازی و فعالیت، احساس امنیت و استقلال داشته باشد.
دکتری جامعه‌شناسی با اشاره به اهمیت سیاست‌گذاری در حوزه شهر دوستدار کودک خاطرنشان کرد: ایجاد زیرساخت‌های فیزیکی به‌تنهایی کافی نیست و باید حمایت نهادهای مسئول و سیاست‌گذاری منسجم نیز در کنار آن قرار گیرد.
وی ادامه داد: رعایت حقوق کودکان، فراهم کردن فرصت حضور اجتماعی آنان و توجه به نیازهایشان در تصمیم‌گیری‌های شهری باید به یک اصل در مدیریت شهری تبدیل شود.
ملکی با تأکید بر ضرورت مشارکت کودکان در تصمیم‌سازی‌های مرتبط با محیط زندگی‌شان گفت: خود کودکان بهترین گروه برای بیان نیازها و مشکلاتشان در فضای شهری هستند و باید نظر آنان در طراحی و برنامه‌ریزی فضاهای عمومی مورد توجه قرار گیرد.
جامعه‌شناس تصریح کرد: شهر زمانی می‌تواند واقعاً دوستدار کودک باشد که سیاست‌گذاری، طراحی شهری و حقوق کودک در کنار یکدیگر قرار گرفته و مجموعه مدیریت شهری، خانواده‌ها و جامعه برای تحقق آن همکاری کنند.
فضای شهری امن، زمینه‌ساز رشد اجتماعی کودکان است
حجت‌الاسلام مهدی جعفری، کارشناس مسائل خانواده در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پايگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا»؛ گفت: فضای شهری نقش مهمی در شکل‌گیری شخصیت و سبک زندگی کودکان دارد و نمی‌توان تربیت کودک را صرفاً محدود به خانواده و مدرسه دانست. کودک بخش قابل توجهی از زندگی خود را در محیط اجتماعی سپری می‌کند و به همین دلیل، کیفیت این محیط می‌تواند بر رفتار، سلامت روان و روابط اجتماعی او اثرگذار باشد.
وی با بیان اینکه شهر باید زمینه حضور سالم و ایمن کودکان را فراهم کند، افزود: وجود پارک‌ها، فضاهای سبز، مسیرهای پیاده‌روی و مکان‌های مناسب برای بازی، فرصت تعامل کودکان با همسالان را افزایش می‌دهد و به رشد مهارت‌های اجتماعی آنان کمک می‌کند.
کارشناس مسائل خانواده با اشاره به اهمیت امنیت معابر خاطرنشان کرد: والدین زمانی اجازه حضور مستقل‌تر کودکان در فضای شهری را می‌دهند که از ایمنی محیط اطمینان داشته باشند. کاهش سرعت خودروها، ایجاد مسیرهای امن برای پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری و توجه به امنیت اطراف مدارس می‌تواند در این زمینه مؤثر باشد.
جعفری ادامه داد: خیابان‌ها و فضاهای عمومی نباید صرفاً برای عبور خودروها طراحی شوند، بلکه باید امکان حضور خانواده‌ها و کودکان را نیز فراهم کنند.
وی با تأکید بر نقش خانواده در استفاده صحیح از ظرفیت‌های شهری گفت: خانواده‌ها نیز باید کودکان را به فعالیت‌های اجتماعی، بازی در فضای باز و تحرک تشویق کنند؛ چراکه زندگی آپارتمانی و محدود شدن کودکان به فضای داخل خانه می‌تواند فرصت تجربه‌های اجتماعی را کاهش دهد.
کارشناس مسائل خانواده تصریح کرد: شهری که برای کودکان مناسب باشد، در واقع برای خانواده‌ها نیز محیطی مطلوب‌تر ایجاد می‌کند و توجه به نیازهای کودکان می‌تواند به افزایش نشاط اجتماعی و تقویت روابط خانوادگی منجر شود.
هوای پاک و خیابان امن حق کودکان است
لیلا انصاری، کارشناس مسائل خانواده در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پايگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا»؛ گفت: سلامت کودکان ارتباط مستقیمی با محیطی دارد که در آن زندگی می‌کنند و نمی‌توان از نقش آلودگی هوا، ترافیک و کمبود فضای مناسب برای بازی و تحرک در سلامت جسمی و روانی آنان چشم‌پوشی کرد.
وی با بیان اینکه کودکان در برابر آلودگی‌های محیطی آسیب‌پذیرتر هستند، افزود: کاهش آلودگی هوا در اطراف مدارس، مهدهای کودک و مناطق مسکونی باید یکی از اولویت‌های مدیریت شهری باشد و توسعه فضای سبز و حمل‌ونقل پاک می‌تواند در این زمینه نقش مؤثری داشته باشد.
کارشناس مسائل خانواده با اشاره به اهمیت ایمنی معابر خاطرنشان کرد: بسیاری از والدین به دلیل نگرانی از ترافیک و تصادفات، اجازه حضور مستقل کودکان در محیط شهری را نمی‌دهند. این مسئله می‌تواند فرصت بازی، تحرک و تجربه محیط اجتماعی را از کودکان بگیرد.
انصاری ادامه داد: ایجاد پیاده‌روهای مناسب، مسیرهای ایمن دوچرخه‌سواری، گذرگاه‌های امن و محدوده‌های کم‌سرعت در اطراف مدارس و مناطق مسکونی می‌تواند احساس امنیت خانواده‌ها و کودکان را افزایش دهد.
وی با تأکید بر ضرورت توسعه فضاهای سبز گفت: کودکان به فضاهایی نیاز دارند که بتوانند در آن بازی، فعالیت بدنی و تعامل با همسالان را تجربه کنند. دسترسی آسان به پارک‌ها و فضاهای سبز محله‌ای می‌تواند به سلامت جسمی و روانی کودکان کمک کند.
کارشناس مسائل خانواده تصریح کرد: شهر دوستدار کودک باید محیطی باشد که خانواده‌ها بدون نگرانی بتوانند کودکان خود را برای بازی، ورزش و تعامل اجتماعی به فضای عمومی بفرستند.
انصاری اظهارداشت: توجه به سلامت، امنیت و نشاط کودکان، در نهایت به ساخت شهری سالم‌تر برای همه شهروندان منجر خواهد شد.
شهر دوستدار کودک تنها با ساخت پارک و زمین بازی محقق نمی‌شود، بلکه نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ در حوزه سیاست‌گذاری، طراحی شهری، امنیت معابر، فضای سبز، کاهش آلودگی و رعایت حقوق کودکان است. مشارکت خانواده‌ها، مدیران شهری، کارشناسان و خود کودکان می‌تواند به شناسایی نیازهای واقعی و ایجاد فضاهایی متناسب با زندگی آنان کمک کند. توجه به کودکان در واقع سرمایه‌گذاری برای آینده شهر است؛ چراکه شهری که برای کودکان امن، سالم و شاد باشد، برای خانواده‌ها و سایر شهروندان نیز شهری مطلوب‌تر و انسانی‌تر خواهد بود.
انتهای خبر/